Gevangenissen opnieuw naar recordhoogte: 609 grondslapers – situatie escaleert

De alarmbellen gaan opnieuw af in de Belgische gevangenissen. Met 609 grondslapers bereikt de overbevolking een nieuw, beschamend record. Wat jarenlang werd aangekondigd als een structureel probleem, is intussen uitgegroeid tot een escalerende crisis die zowel het personeel als de gedetineerden in een ondraaglijke situatie duwt.

Grondslapers zijn geen statistiek. Het zijn mensen die noodgedwongen op de vloer moeten slapen omdat er simpelweg geen plaats meer is. Dat dit in een Europese rechtsstaat anno 2026 nog steeds gebeurt, tart elke vorm van menswaardigheid én veiligheid.

Een systeem op breken

De overbevolking heeft een directe impact op:

• Veiligheid: meer incidenten, meer spanningen, minder controle.

• Gezondheid: onhygiënische omstandigheden, verhoogde stress, risico op uitbraken.

• Werkomstandigheden: personeel dat structureel onderbemand is, uitgeput raakt en steeds vaker geconfronteerd wordt met onhoudbare situaties.

• Re-integratie: overvolle afdelingen maken elke vorm van begeleiding of zinvolle detentie quasi onmogelijk.

De combinatie van deze factoren creëert een explosieve cocktail. Het systeem kraakt, en iedereen die erin werkt of verblijft, voelt dat elke dag.

VSOA vraagt dringende maatregelen

Voor VSOA is de maat vol. De situatie is niet langer “zorgwekkend”, maar onhoudbaar. De vakorganisatie vraagt dat de bevoegde ministers eindelijk ingrijpen met:

• Structurele oplossingen in plaats van tijdelijke lapmiddelen.

• Extra capaciteit en personeel, zodat veiligheid en menswaardigheid opnieuw gegarandeerd kunnen worden.

• Een realistisch detentiebeleid, waarbij de gevolgen van beleidskeuzes niet langer blind worden afgewenteld op het gevangenispersoneel.

Het personeel verdient respect, bescherming en werkbare omstandigheden. Gedetineerden verdienen een behandeling die voldoet aan de basisnormen van een rechtsstaat. Vandaag is geen van beide het geval.

Tijd voor politieke moed

De cijfers liegen niet. De realiteit in de gevangenissen evenmin. Als er nu niet wordt ingegrepen, dreigt de situatie verder te ontsporen. VSOA blijft aandringen op onmiddellijke actie – niet morgen, niet na de volgende werkgroep, maar nu.