Gevangenissen

De alarmbellen gaan opnieuw af in de Belgische gevangenissen. Met 609 grondslapers bereikt de overbevolking een nieuw, beschamend record. Wat jarenlang werd aangekondigd als een structureel probleem, is intussen uitgegroeid tot een escalerende crisis die zowel het personeel als de gedetineerden in een ondraaglijke situatie duwt. Grondslapers zijn geen statistiek. Het zijn mensen die noodgedwongen op de vloer moeten slapen omdat er simpelweg geen plaats meer is. Dat dit in een Europese rechtsstaat anno 2026 nog steeds gebeurt, tart elke vorm van menswaardigheid én veiligheid. Een systeem op breken De overbevolking heeft een directe impact op: Veiligheid: meer incidenten, meer spanningen, minder controle. Gezondheid: onhygiënische omstandigheden, verhoogde stress, risico op uitbraken. Werkomstandigheden: personeel dat structureel onderbemand is, uitgeput raakt en steeds vaker geconfronteerd wordt met onhoudbare situaties. Re-integratie: overvolle afdelingen maken elke vorm van bege...

  De overbevolking in onze Belgische gevangenissen is geen nieuw probleem, maar de crisis die we vandaag zien – met grondslapers, uitgeput personeel en een strafuitvoering die kraakt – toont hoe dringend een structurele aanpak nodig is. Overbevolking is geen geïsoleerd fenomeen. Het is het resultaat van keuzes, gewoontes en vertragingen in de hele strafrechtelijke keten . Net daarom moet ook die volledige keten mee in beweging komen. 1. Minder mensen in voorhechtenis: gebruik wat werkt Voorhechtenis is wettelijk bedoeld als uitzondering, maar in de praktijk wordt ze te vaak de regel. Vandaag zit een groot deel van de gedetineerden in de cel zonder veroordeling, soms maanden of zelfs jaren. Dat is niet alleen onrechtvaardig, het duwt onze gevangenissen ook richting permanente crisismodus. Een eerste, logische stap is het beperken van voorhechtenis tot situaties waar het écht noodzakelijk is. Voor heel wat feiten bestaan er veilige en efficiënte alternatieven: Elektronisch toezicht ...

  De alarmbellen loeien al jaren, maar vandaag klinken ze oorverdovend. De gevangenispopulatie blijft groeien en opnieuw kwamen er 50 extra grondslapers bij tegenover vorige week. Het totaal staat nu op 585 mensen die noodgedwongen op de grond slapen . Geen bed, geen minimale waardigheid, geen veiligheid. Dit is geen incident meer. Dit is een systeem dat kraakt, piept en op instorten staat. Een realiteit die niemand nog kan ontkennen De gevangenissen barsten letterlijk uit hun voegen. Cellen die ontworpen zijn voor twee personen, huisvesten er drie of vier. Mensen slapen op matrassen op de koude vloer, vaak naast het toilet. Het personeel draait overuren, uitgeput en onderbemand. De spanningen stijgen, agressie neemt toe, en de risico’s voor zowel gedetineerden als personeel worden elke dag groter. Dit is geen “uitdaging”. Dit is een humanitaire crisis binnen onze eigen muren. Veiligheid? Die is al lang niet meer gegarandeerd Wanneer mensen op elkaar worden gestapeld in omstandig...

  De federale regering kondigde recent aan dat er 1300 extra enkelbanden worden voorzien voor mensen die momenteel op de wachtlijst staan voor strafuitvoering. Op papier klinkt dit als een snelle ingreep om de druk op het gevangeniswezen te verlichten. In de realiteit verandert het niets aan de structurele overbevolking die ons gevangenissysteem al jaren verlamt. Een gevangenisbevolking die alle limieten overschrijdt Vandaag verblijven er meer dan 13.000 gedetineerden in Belgische gevangenissen die samen slechts 11.000 plaatsen tellen. Dat betekent dat het systeem ruim 2.000 mensen boven zijn maximale capaciteit draait. De gevolgen zijn alom bekend: onhoudbare werkdruk voor het personeel onveilige situaties voor zowel personeel als gedetineerden gebrek aan begeleiding, zorg en re-integratie structurele uitval van medewerkers door burn-out en ziekte Het is een vicieuze cirkel die al jaren aansleept. 1300 enkelbanden voor 3200 wachtenden: een druppel op een overkokende plaat Van...

  De overbevolking in de Belgische gevangenissen neemt opnieuw toe. Waar er tijdens de periode tussen kerst en nieuwjaar een lichte daling merkbaar was, stijgt het aantal grondslapers nu alweer met 30 personen . Het is een evolutie die helaas perfect aansluit bij de voorspellingen: zonder structurele maatregelen blijft de druk op personeel en infrastructuur toenemen. Een systeem dat kraakt in zijn voegen De realiteit op het terrein is al jaren dezelfde: gevangenissen die tot de nok gevuld zitten, personeel dat dagelijks bovenmenselijke inspanningen levert, en detentieomstandigheden die steeds verder onder de minimale normen zakken. Grondslapers zijn daarbij het meest zichtbare symptoom van een systeem dat structureel overbelast is. De VSOA waarschuwt al geruime tijd dat tijdelijke schommelingen — zoals de korte daling rond de feestdagen — geen echte verbetering betekenen. Zodra de dagelijkse instroom weer aantrekt, schiet de overbevolking opnieuw de hoogte in. Dat is exact wat we v...

  De situatie in onze Belgische gevangenissen bereikt opnieuw een dieptepunt. Terwijl de overbevolking al jaren een structureel probleem vormt, zien we nu een nieuwe escalatie: het aantal grondslapers stijgt opnieuw , en daarmee ook de agressie-incidenten. Voor het VSOA is de maat meer dan vol. De vakorganisatie trekt opnieuw aan de alarmbel en vraagt dringend politieke moed, duidelijke beslissingen en respect voor het personeel dat elke dag de gevolgen draagt van een falend beleid. Grondslapers: een symptoom van een systeem dat kraakt Wanneer gedetineerden op de grond moeten slapen, is dat niet alleen een schending van hun basisrechten, maar ook een directe bedreiging voor de veiligheid in de gevangenissen. Grondslapers creëren spanningen, frustraties en conflicten — zowel tussen gedetineerden onderling als tegenover het personeel. Het is een situatie die volledig voorspelbaar én vermijdbaar was. Toch blijft de overheid achterwege met structurele oplossingen. Agressie-incidenten ...