Gevangenissen op breekpunt: 585 grondslapers, nul perspectief

 De alarmbellen loeien al jaren, maar vandaag klinken ze oorverdovend. De gevangenispopulatie blijft groeien en opnieuw kwamen er 50 extra grondslapers bij tegenover vorige week. Het totaal staat nu op 585 mensen die noodgedwongen op de grond slapen. Geen bed, geen minimale waardigheid, geen veiligheid. Dit is geen incident meer. Dit is een systeem dat kraakt, piept en op instorten staat.

Een realiteit die niemand nog kan ontkennen

De gevangenissen barsten letterlijk uit hun voegen. Cellen die ontworpen zijn voor twee personen, huisvesten er drie of vier. Mensen slapen op matrassen op de koude vloer, vaak naast het toilet. Het personeel draait overuren, uitgeput en onderbemand. De spanningen stijgen, agressie neemt toe, en de risico’s voor zowel gedetineerden als personeel worden elke dag groter.

Dit is geen “uitdaging”. Dit is een humanitaire crisis binnen onze eigen muren.

Veiligheid? Die is al lang niet meer gegarandeerd

Wanneer mensen op elkaar worden gestapeld in omstandigheden die elke menselijke norm overschrijden, is het naïef te denken dat veiligheid nog beheersbaar is. Overbevolking leidt tot:

  • Meer conflicten en geweld

  • Minder toezicht

  • Onhoudbare werkdruk voor personeel

  • Onvoorspelbare crisissituaties

Het is niet de vraag of er iets misloopt, maar wanneer.

Humane detentie is geen luxe, het is een wettelijke plicht

België heeft de plicht om detentie menswaardig te organiseren. Dat is geen vrijblijvende ambitie, maar een fundamenteel recht. Toch zitten we vandaag in een situatie waarin:

  • Mensen op de grond slapen

  • Basiszorg onder druk staat

  • Activiteiten en begeleiding wegvallen

  • Re-integratie een lege belofte wordt

Een gevangenis die enkel opsluit, zonder perspectief, creëert geen veiligheid. Ze creëert recidive.

Maatregelen zijn niet nodig morgen, maar vandaag

De tijd van uitstellen is voorbij. De cijfers tonen het zwart op wit: het systeem is op. Wat nodig is, is politieke moed en onmiddellijke actie:

  • Structurele investeringen in capaciteit én personeel

  • Alternatieven voor detentie waar het kan

  • Snellere doorstroom en betere opvolging

  • Een beleid dat inzet op re-integratie in plaats van stapeling

Dit is geen kwestie van links of rechts. Dit is een kwestie van menselijkheid, veiligheid en verantwoordelijkheid.

Het is vijf na twaalf

585 grondslapers. 585 mensen die letterlijk op de vloer moeten slapen in een Europees land dat zichzelf graag rechtstaat noemt. Hoeveel signalen zijn er nog nodig voordat er wordt ingegrepen?

De crisis in onze gevangenissen is geen verre dreiging. Ze is hier, nu, tastbaar en schrijnend. En elke dag dat we niets doen, wordt de prijs hoger — voor gedetineerden, voor personeel, en voor onze samenleving.

Reacties

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Agressie in de Belgische gevangenissen – een groeiend probleem dat niet genegeerd mag worden

 Agressie in de Belgische gevangenissen is geen nieuw fenomeen, maar het is er de voorbije jaren wél zichtbaarder en intenser op geworden. Wat vroeger als “incidenten” werden bestempeld, lijkt vandaag haast dagelijkse kost. Zowel personeel als gedetineerden worden erdoor getroffen, met ingrijpende gevolgen voor veiligheid, welzijn en de werking van onze penitentiaire instellingen. Een explosieve cocktail De toenemende agressie komt niet uit het niets. De gevangenissen kampen al jaren met structurele overbevolking , personeelstekorten en een gebrek aan adequate zorg en begeleiding . Deze combinatie leidt tot spanningen die zich vertalen in verbaal en fysiek geweld. Personeelsleden worden uitgescholden, bedreigd of zelfs aangevallen. Ook tussen gedetineerden onderling neemt het geweld toe. De frustraties zijn begrijpelijk. Gedetineerden zitten vaak met psychische problemen, verslavingen of trauma’s, maar krijgen onvoldoende begeleiding. Anderzijds staat het personeel onder consta...
Meer lezen

Onschuldig tot het tegendeel bewezen is

 De recente verontruste informatie over mogelijke corrupte praktijken in de gevangenissen, waarbij ook penitentiair beambten genoemd worden, slaat in als een bom. VSOA wil in de eerste plaats benadrukken dat de overgrote meerderheid van het personeel niets te verwijten valt . Penitentiair beambten zetten zich dag in dag uit in om, vaak onder moeilijke omstandigheden, hun job naar eer en geweten uit te voeren. Het is een basisprincipe van onze rechtsstaat dat iedereen onschuldig is tot het tegendeel bewezen is . Dat geldt ook voor ons gevangenispersoneel. VSOA waarschuwt dan ook voor snelle veroordelingen in de publieke opinie. Het beeld van een hele beroepsgroep mag niet bezoedeld worden door het mogelijke wangedrag van een enkeling. Tegelijk is het duidelijk dat het penitentiair personeel niet immuun kan zijn voor de enorme druk waaronder het dagelijks moet werken: structureel personeelstekort , overbevolking , agressie, en een overheid die vaak te laat of te weinig ingrijpt. ...
Meer lezen

Detentiehuizen: Een goed idee dat dreigt te ontsporen

 Wat ooit begon als een veelbelovend alternatief voor klassieke gevangenissen, lijkt nu te bezwijken onder de druk van de realiteit. Detentiehuizen — kleinschalige instellingen bedoeld voor kortgestrafte gedetineerden met een laag risicoprofiel — verliezen hun oorspronkelijke doel uit het oog. De oorzaak? Overbevolking, gebrekkige screening en een nijpend personeelstekort.  Van visie naar vervaging Detentiehuizen zijn ontworpen om resocialisatie te bevorderen. Door een mensgerichte aanpak, nauwe begeleiding en een minder repressieve omgeving zouden gedetineerden sneller kunnen re-integreren in de samenleving. Maar in de praktijk blijkt deze visie steeds moeilijker te realiseren. Door de overbevolking in reguliere gevangenissen worden detentiehuizen nu ook ingezet voor mensen met langere straffen of een hoger risicoprofiel. De screening die moet garanderen dat enkel geschikte profielen worden toegelaten, is verzwakt. Hierdoor ontstaat een mismatch tussen het type gedetineerde e...
Meer lezen