Overbevolking opnieuw in stijgende lijn: 30 extra grondslapers, structurele oplossingen blijven uit

 De overbevolking in de Belgische gevangenissen neemt opnieuw toe. Waar er tijdens de periode tussen kerst en nieuwjaar een lichte daling merkbaar was, stijgt het aantal grondslapers nu alweer met 30 personen. Het is een evolutie die helaas perfect aansluit bij de voorspellingen: zonder structurele maatregelen blijft de druk op personeel en infrastructuur toenemen.

Een systeem dat kraakt in zijn voegen

De realiteit op het terrein is al jaren dezelfde: gevangenissen die tot de nok gevuld zitten, personeel dat dagelijks bovenmenselijke inspanningen levert, en detentieomstandigheden die steeds verder onder de minimale normen zakken. Grondslapers zijn daarbij het meest zichtbare symptoom van een systeem dat structureel overbelast is.

De VSOA waarschuwt al geruime tijd dat tijdelijke schommelingen — zoals de korte daling rond de feestdagen — geen echte verbetering betekenen. Zodra de dagelijkse instroom weer aantrekt, schiet de overbevolking opnieuw de hoogte in. Dat is exact wat we vandaag opnieuw zien gebeuren.

3.000 veroordeelden moeten zich nog aandienen

Alsof de huidige situatie nog niet ernstig genoeg is, mogen we niet vergeten dat er nog ongeveer 3.000 veroordeelden zijn die zich nog moeten aandienen om hun straf uit te zitten. Dat betekent dat de druk op het gevangeniswezen in de komende maanden alleen maar verder zal toenemen.

Zonder ingrijpen dreigt de situatie volledig te ontsporen. De gevolgen zijn voorspelbaar:

• toenemende veiligheidsrisico’s voor personeel en gedetineerden

• onhoudbare werkdruk

• verdere achteruitgang van detentieomstandigheden

• groeiende maatschappelijke kost door inefficiënt beleid

VSOA roept opnieuw op tot dringende maatregelen

De VSOA blijft daarom aandringen op dringende, structurele maatregelen om de gevangenispopulatie terug te brengen tot een normaal en werkbaar niveau. Dat betekent onder meer:

• een realistisch en coherent instroom- en uitstroombeleid

• investeringen in alternatieve straffen en begeleiding

• een versnelling van infrastructuurprojecten

• een personeelsbeleid dat veiligheid, werkbaarheid en welzijn centraal zet

Het is duidelijk dat de huidige aanpak niet volstaat. Zolang de overheid blijft vertrouwen op tijdelijke oplossingen en ad-hocmaatregelen, blijft het personeel in de gevangenissen de prijs betalen.

Tijd voor politieke moed

De overbevolking is geen nieuw probleem, maar het wordt wel steeds nijpender. De cijfers liegen niet. De signalen vanop het terrein zijn ondubbelzinnig. En de gevolgen zijn al jaren zichtbaar. Wat ontbreekt, is politieke daadkracht.

De VSOA blijft daarom de regering oproepen om eindelijk de noodzakelijke keuzes te maken. Niet morgen, maar vandaag. Want elke dag uitstel betekent extra druk, extra risico’s en extra schade — voor personeel, voor gedetineerden en voor de samenleving.